Snoei Tips
Redactie: Groei & Bloei • Website: www.groei.nl
Fotos I Hans Clauzing en Modeste Herwig
ANTWOORD OP DE MEEST GESTELDE SNOEIVRAGEN!
Als in het voorjaar de zon meer kracht krijgt en jong groen zich aandient, is het heerlijk om alles wat bruin en verdord is, weg te knippen. Het gerenommeerde tuintijdschrift Groei & Bloei geeft antwoord op een paar van de meest gestelde vragen over snoeien.
NOOIT GESNOEID
In mijn tuin staan diverse struiken die ik nog nooit heb gesnoeid. Doe ik daar verkeerd aan?
Welnee, snoeien is niet verplicht. Veel struiken, bijvoorbeeld bruidsbloem (Deutzia), boerenjasmijn (Philadelphus) en Weigela hoef je helemaal niet te snoeien. Natuurlijk kun je wel corrigerend optreden om de planten een mooie vorm te laten houden. Vooral bij bruidsbloem en boerenjasmijn kan dat nodig zijn. Ze maken vaak op jonge leeftijd enkele zware takken waaruit de meeste zijtakken ontspruiten. Je kunt zo’n zware tak gerust helemaal weghalen als dit de vorm van de plant ten goede komt. Het eerste jaar na zo’n rigoureuze snoei is de bloei wel veel minder.
CONIFERENHAAG
Mijn coniferenhaag wordt te breed. Kan ik hem flink terugsnoeien?
Wees daar voorzichtig mee. Coniferen horen bij de planten die vanuit het oude hout maar moeizaam weer uitlopen. Knip daarom alleen in het groene deel. Alleen taxus (ook een conifeer) kun je met een gerust hart diep terugsnoeien.
VERKEERDE TIJD
Wat gebeurt er als je op het verkeerde tijdstip snoeit?
Meestal niets. In het ergste geval mis je de bloei of verschijnen er geen vruchten (bijvoorbeeld bij vuurdoorn). Bij vorstgevoelige planten moet je wel oppassen. Als je die in het najaar flink zou snoeien, zijn ze kwetsbaarder voor lage temperaturen. Volgt er een strenge winter, dan heb je kans dat ze die niet overleven. Dit geldt onder andere voor Lavatera, lavendel, Indigofera, Caryopteris en Leycesteria. Verder is het goed om te weten dat sommige planten kunnen gaan bloeden als je ze op het verkeerde moment snoeit.Tenslotte is het beter om niet te snoeien als het vriest.
GROENBLIJVERS
Zijn er speciale snoeiregels voor groenblijvende planten?
BLOEI IN DE ZOMER
En als een struik in de zomer bloeit?
Er zijn struiken die in de zomer bloeien op jong hout, dat vanaf de lente is gegroeid. Die kun je wel in het voorjaar snoeien zonder dat dat ten koste gaat van de bloei. Een bekend voorbeeld is de vlinderstruik (Buddleja). Ook rozen moeten in het voorjaar worden gesnoeid.
ANNABELLE VALT OM
Vaak wordt aangeraden Hydrangea arborescens ’Annabelle’ vroeg in het
voorjaar tot 10 à 15 cm boven de grond terug te snoeien, omdat je dan hele grote, bolvormige bloemtuilen krijgt. Die grote bloemen zijn het succes, maar tevens het probleem van deze plant.
Een tuil kan wel 25 cm in doorsnede worden en na een regenbui kunnen de twijgen het gewicht van de bloemen vaak niet meer aan. Wanneer je de struiken minder diep terugsnoeit, blijven de twijgen wat steviger en zijn de bloemtuilen kleiner, zodat ze minder zwaar
zijn.
Laat ook een deel van de twijgen ongesnoeid, die kunnen dan als steun dienen. Gebruik ook liever geen gedroogde koemest of andere stikstofrijke mest, dat werkt de groei van slappe twijgen in de hand. ’Annabelle’ houdt van veel licht en zelfs van zon, maar dan bij voorkeur in de ochtend, als de grond nog vochtig is. Hoe zonniger de standplaats, des te vochtiger de grond moet zijn.
Tijdens de groei moet er voldoende water beschikbaar zijn, maar ’s winters mag de plant niet staan te ’soppen’. Goed doorlatende, humusrijke grond is dus het beste.
Niet alle variëteiten van H. arborescens hebben van die overdadige bloemen als ’Annabelle’. De cultivar ’Dardom’, ook wel ’White Dome’ genoemd, is een alternatief met kleinere bloemen die wat ’schuimig’ ogen. ’Bounty’ lijkt veel op ’Annabelle’, maar heeft iets kleinere bloemen en groeit wat compacter.
Overigens is het bij het snoeien van groot belang te weten met welke hortensia je te maken hebt. Hydrangea arborescens ’Annabelle’ bloeit op de jonge, eenjarige twijgen, terwijl de ook zeer populaire boerenhortensia op het oude hout bloeit, waarop in het najaar al bloemknoppen zijn aangemaakt. Snoei je zo’n hortensia in het voorjaar rigoureus terug, dan knip je dus ook de bloemen weg.
SNOEI ROZEN VROEG IN HET JAAR
Half maart is de beste tijd om rozen te snoeien. Snoei bevordert niet alleen de
groei en bloei, het vermindert ook de kans op ziekten.
Verwijder bij alle rozen oud en aangetast hout en snoei grootbloemige rozen, trosrozen
en lage heesterrozen elk jaar flink terug.
DIT GAAT ALS VOLGT:
ZO HOUD JE SIERGRAS MOOI
Siergrassen die in de winter afsterven, kunnen in het voorjaar worden afgeknipt. Dat geeft de tuin meteen een frisser aanzien.
Maar let op:
snoei alleen het dode gras weg. Bij soorten die in de winter (min of meer) groen blijven, moet je wat voorzichtiger te werk gaan, die moet je niet snoeien, maar ’plukken’.
Trek hierbij de afgestorven delen uit de plant, wat groen is blijft zitten. Als de hele pol rigoureus wordt teruggeknipt, bestaat de kans dat het gras niet meer uitloopt.
MAGNOLIA SNOEIEN
De karakteristieke vorm van een magnolia komt het mooist tot zijn recht als je hem ongesnoeid laat. Maaar als de boom te groot wordt is snoeien mogelijk. Doe dit
direct na de bloei.
Knip dikke takken terug tot op de plaats waar dunne takken ontspruiten. Het is geen probleem om van alle takken meer dan een meter af te halen, maar houd wel rekening met de reactie van de boom op zo’n ingreep.
Een ingrijpende snoei tast de natuurlijke habitus aan. De dunne takken die blijven zitten, gaan flink groeien. Het eerste jaar gaat dat ten koste van de bloei. Het tweede jaar zal de boom weer meer bloemknoppen vormen.
Na enkele jaren moet hij opnieuw worden gesnoeid, want als je er eenmaal mee begint, zit je eraan vast. Veredelaars zijn nog steeds naarstig op zoek naar een echt kleinblijvende magnolia, want zelfs de stermagnolia (Magnolia stellata) wordt op den duur groot.
LAVENDEL
Veel mensen vinden het eng om hun lavendel onder handen te nemen. Wees niet bang, lavendel heeft juist baat bij flinke knipbeurt. Daardoor blijven de planten mooi vol en wordt de ontwikkeling van nieuwe scheuten in het hart gestimuleerd.
Snoei ze jaarlijks in maart-april tot een derde terug en verwijder in augustus de uitgebloeide bloemen en kale bloemstengels. Snoei nooit tot op het oude, kale hout, want dan lopen de planten niet meer uit
SIERLIJKE SCHOONHEDEN
Clematis is een van de populairste bloeiende klimplanten. Er zijn veel soorten met verschillen in bloeiwijze en bloeitijd. Soorten die bloeien in de zomer, zoals de gezonde en makkelijke clematissen uit de Texensis en Viticella Groep (op de foto de cultivar ’Etoile Violette’), geven bloemen op het eenjarige hout. Ze kunnen in maart, ook al zijn ze behoorlijk uitgelopen, fl ink worden teruggesnoeid tot zo’n 10 tot 20 cm boven de grond.
Eigenlijk zijn dit de ideale clematissen: je krijgt door de forse snoei in het voorjaar nooit te maken met van die warrige bossen met houtige stengels verderop in het seizoen.
TIP:
Bewaar het meegeleverde plantlabel of schrijf de naam op in een tuindagboek of iets dergelijks. Zo kun je altijd achterhalen wat de juiste snoeiwijze is.
KLIMMENDE KRACHTPATSER
De groeikracht van klimop is ongekend. Laat je deze klimmer zijn gang gaan, dan neemt hij binnen de kortste keren letterlijk het hele huis in beslag, inclusief het houtwerk.
Houd deze krachtpatser dus binnen de perken door hem zeker een keer in de twee maanden te kortwieken en rigoureus te verwijderen van verboden terrein. Groeit de klimop in de buurt van geschilderd houtwerk, dan kunt je het beste zelfs maandelijks de schaar pakken.
TIP:
Klimop is aantrekkelijk voor vogels om in te nestelen. Wanneer u uw klimop regelmatig snoeit, zullen ze wel uitwijken naar de buren. Wilt u een ’uit de hand gelopen’ klimop snoeien, wacht dan tot augustus als de vogels hun nesten verlaten.
Redactie: Groei & Bloei • Website: www.groei.nl
Fotos I Hans Clauzing en Modeste Herwig
ANTWOORD OP DE MEEST GESTELDE SNOEIVRAGEN!
Als in het voorjaar de zon meer kracht krijgt en jong groen zich aandient, is het heerlijk om alles wat bruin en verdord is, weg te knippen. Het gerenommeerde tuintijdschrift Groei & Bloei geeft antwoord op een paar van de meest gestelde vragen over snoeien.
NOOIT GESNOEID
In mijn tuin staan diverse struiken die ik nog nooit heb gesnoeid. Doe ik daar verkeerd aan?
Welnee, snoeien is niet verplicht. Veel struiken, bijvoorbeeld bruidsbloem (Deutzia), boerenjasmijn (Philadelphus) en Weigela hoef je helemaal niet te snoeien. Natuurlijk kun je wel corrigerend optreden om de planten een mooie vorm te laten houden. Vooral bij bruidsbloem en boerenjasmijn kan dat nodig zijn. Ze maken vaak op jonge leeftijd enkele zware takken waaruit de meeste zijtakken ontspruiten. Je kunt zo’n zware tak gerust helemaal weghalen als dit de vorm van de plant ten goede komt. Het eerste jaar na zo’n rigoureuze snoei is de bloei wel veel minder.
BOVEN I Knip bij coniferen alleen in het groene deel.
CONIFERENHAAG
Mijn coniferenhaag wordt te breed. Kan ik hem flink terugsnoeien?
Wees daar voorzichtig mee. Coniferen horen bij de planten die vanuit het oude hout maar moeizaam weer uitlopen. Knip daarom alleen in het groene deel. Alleen taxus (ook een conifeer) kun je met een gerust hart diep terugsnoeien.
VERKEERDE TIJD
Wat gebeurt er als je op het verkeerde tijdstip snoeit?
Meestal niets. In het ergste geval mis je de bloei of verschijnen er geen vruchten (bijvoorbeeld bij vuurdoorn). Bij vorstgevoelige planten moet je wel oppassen. Als je die in het najaar flink zou snoeien, zijn ze kwetsbaarder voor lage temperaturen. Volgt er een strenge winter, dan heb je kans dat ze die niet overleven. Dit geldt onder andere voor Lavatera, lavendel, Indigofera, Caryopteris en Leycesteria. Verder is het goed om te weten dat sommige planten kunnen gaan bloeden als je ze op het verkeerde moment snoeit.Tenslotte is het beter om niet te snoeien als het vriest.
GROENBLIJVERS
Zijn er speciale snoeiregels voor groenblijvende planten?
 | Groenblijvende planten waarbij de bloei niet belangrijk is, bijvoorbeeld
hulst (Ilex) of schijnhulst (Osmanthus), kun je het best in de tweede
helft van de zomer snoeien. Hier zijn geen speciale technieken of theorieën voor: gewoon eraf knippen wat je eraf wilt hebben. Zolang er bladeren aan de takken blijven zitten, loopt de plant weer uit. |
| BovenI De vlinderstruik moet in het
voorjaar worden gesnoeid. |
BLOEI IN DE ZOMER
En als een struik in de zomer bloeit?
Er zijn struiken die in de zomer bloeien op jong hout, dat vanaf de lente is gegroeid. Die kun je wel in het voorjaar snoeien zonder dat dat ten koste gaat van de bloei. Een bekend voorbeeld is de vlinderstruik (Buddleja). Ook rozen moeten in het voorjaar worden gesnoeid.
ANNABELLE VALT OM
Vaak wordt aangeraden Hydrangea arborescens ’Annabelle’ vroeg in het
voorjaar tot 10 à 15 cm boven de grond terug te snoeien, omdat je dan hele grote, bolvormige bloemtuilen krijgt. Die grote bloemen zijn het succes, maar tevens het probleem van deze plant.
Een tuil kan wel 25 cm in doorsnede worden en na een regenbui kunnen de twijgen het gewicht van de bloemen vaak niet meer aan. Wanneer je de struiken minder diep terugsnoeit, blijven de twijgen wat steviger en zijn de bloemtuilen kleiner, zodat ze minder zwaar
zijn.
Laat ook een deel van de twijgen ongesnoeid, die kunnen dan als steun dienen. Gebruik ook liever geen gedroogde koemest of andere stikstofrijke mest, dat werkt de groei van slappe twijgen in de hand. ’Annabelle’ houdt van veel licht en zelfs van zon, maar dan bij voorkeur in de ochtend, als de grond nog vochtig is. Hoe zonniger de standplaats, des te vochtiger de grond moet zijn.
Tijdens de groei moet er voldoende water beschikbaar zijn, maar ’s winters mag de plant niet staan te ’soppen’. Goed doorlatende, humusrijke grond is dus het beste.
Niet alle variëteiten van H. arborescens hebben van die overdadige bloemen als ’Annabelle’. De cultivar ’Dardom’, ook wel ’White Dome’ genoemd, is een alternatief met kleinere bloemen die wat ’schuimig’ ogen. ’Bounty’ lijkt veel op ’Annabelle’, maar heeft iets kleinere bloemen en groeit wat compacter.
Overigens is het bij het snoeien van groot belang te weten met welke hortensia je te maken hebt. Hydrangea arborescens ’Annabelle’ bloeit op de jonge, eenjarige twijgen, terwijl de ook zeer populaire boerenhortensia op het oude hout bloeit, waarop in het najaar al bloemknoppen zijn aangemaakt. Snoei je zo’n hortensia in het voorjaar rigoureus terug, dan knip je dus ook de bloemen weg.
SNOEI ROZEN VROEG IN HET JAAR
Half maart is de beste tijd om rozen te snoeien. Snoei bevordert niet alleen de
groei en bloei, het vermindert ook de kans op ziekten.
Verwijder bij alle rozen oud en aangetast hout en snoei grootbloemige rozen, trosrozen
en lage heesterrozen elk jaar flink terug.
DIT GAAT ALS VOLGT:
- Knip alle dode en aangetaste takken zo dicht mogelijk bij de grond af.
- Verwijder alle dunne, sprietige takken en de takken die naar binnen groeien.
- Takken mogen elkaar niet kruisen: snoei de zwakste van de elkaar kruisende takken weg.
- Verwijder vervolgens de oudste en dikste takken.
- Snoei de overgebleven takken terug tot op zo’n 10 tot 15 cm boven de grond, vlak boven een knop die naar buiten wijst.
ZO HOUD JE SIERGRAS MOOI
Siergrassen die in de winter afsterven, kunnen in het voorjaar worden afgeknipt. Dat geeft de tuin meteen een frisser aanzien.
Maar let op:
snoei alleen het dode gras weg. Bij soorten die in de winter (min of meer) groen blijven, moet je wat voorzichtiger te werk gaan, die moet je niet snoeien, maar ’plukken’.
Trek hierbij de afgestorven delen uit de plant, wat groen is blijft zitten. Als de hele pol rigoureus wordt teruggeknipt, bestaat de kans dat het gras niet meer uitloopt.
MAGNOLIA SNOEIEN
De karakteristieke vorm van een magnolia komt het mooist tot zijn recht als je hem ongesnoeid laat. Maaar als de boom te groot wordt is snoeien mogelijk. Doe dit
direct na de bloei.
Knip dikke takken terug tot op de plaats waar dunne takken ontspruiten. Het is geen probleem om van alle takken meer dan een meter af te halen, maar houd wel rekening met de reactie van de boom op zo’n ingreep.
Een ingrijpende snoei tast de natuurlijke habitus aan. De dunne takken die blijven zitten, gaan flink groeien. Het eerste jaar gaat dat ten koste van de bloei. Het tweede jaar zal de boom weer meer bloemknoppen vormen.
Na enkele jaren moet hij opnieuw worden gesnoeid, want als je er eenmaal mee begint, zit je eraan vast. Veredelaars zijn nog steeds naarstig op zoek naar een echt kleinblijvende magnolia, want zelfs de stermagnolia (Magnolia stellata) wordt op den duur groot.
LAVENDEL
Veel mensen vinden het eng om hun lavendel onder handen te nemen. Wees niet bang, lavendel heeft juist baat bij flinke knipbeurt. Daardoor blijven de planten mooi vol en wordt de ontwikkeling van nieuwe scheuten in het hart gestimuleerd.
Snoei ze jaarlijks in maart-april tot een derde terug en verwijder in augustus de uitgebloeide bloemen en kale bloemstengels. Snoei nooit tot op het oude, kale hout, want dan lopen de planten niet meer uit
SIERLIJKE SCHOONHEDEN
Clematis is een van de populairste bloeiende klimplanten. Er zijn veel soorten met verschillen in bloeiwijze en bloeitijd. Soorten die bloeien in de zomer, zoals de gezonde en makkelijke clematissen uit de Texensis en Viticella Groep (op de foto de cultivar ’Etoile Violette’), geven bloemen op het eenjarige hout. Ze kunnen in maart, ook al zijn ze behoorlijk uitgelopen, fl ink worden teruggesnoeid tot zo’n 10 tot 20 cm boven de grond.
Eigenlijk zijn dit de ideale clematissen: je krijgt door de forse snoei in het voorjaar nooit te maken met van die warrige bossen met houtige stengels verderop in het seizoen.
TIP:
Bewaar het meegeleverde plantlabel of schrijf de naam op in een tuindagboek of iets dergelijks. Zo kun je altijd achterhalen wat de juiste snoeiwijze is.
KLIMMENDE KRACHTPATSER
De groeikracht van klimop is ongekend. Laat je deze klimmer zijn gang gaan, dan neemt hij binnen de kortste keren letterlijk het hele huis in beslag, inclusief het houtwerk.
Houd deze krachtpatser dus binnen de perken door hem zeker een keer in de twee maanden te kortwieken en rigoureus te verwijderen van verboden terrein. Groeit de klimop in de buurt van geschilderd houtwerk, dan kunt je het beste zelfs maandelijks de schaar pakken.
TIP:
Klimop is aantrekkelijk voor vogels om in te nestelen. Wanneer u uw klimop regelmatig snoeit, zullen ze wel uitwijken naar de buren. Wilt u een ’uit de hand gelopen’ klimop snoeien, wacht dan tot augustus als de vogels hun nesten verlaten.